Over expertendatabank

Expertendatabank is een initiatief van de Vlaamse Overheid, team Gelijke Kansen in Vlaanderen.

Kluwer verzorgt het redactionele werk.

Het doel van expertendatabank is de stereotype beeldvorming van vrouwen, allochtonen, personen met een handicap en transgenders en armen in de media te doorbreken. Deze groepen komen nog steeds te weinig aan bod. Wanneer ze in de media verschijnen gaat dit nog al te weinig over hun expertise. Daar willen wij verandering in brengen.

Experts, die tot genoemde groepen behoren, kunnen zich inschrijven in de databank via de knop “Ik ben expert en wil opgenomen worden in de databank”.

Ook organisaties die werken rond deze groepen krijgen toegang tot de databank. Zij schrijven zich in via “Als organisatie wil ik opgenomen worden in de databank”.

Wie als expert of organisatie in aanmerking komt, leest u op de pagina’s “Expert” en “Organisatie”.

Journalisten en studenten journalistiek gebruiken Expertendatabank in hun zoektocht naar de geschikte persoon voor een interview of programma. Meer info vindt u bij tab “Journalist”.

Expertendatabank in de pers

De Morgen, 10 Mei 2013, Pagina 25

In tijden van zoektochten naar mediameer-waarde is de gezaghebbende expert gegeerd goed.
Waarom hollen alle redacties dan telkens achter dezelfde paar professoren aan? Bart Eeckhout

Bij Reyers laat hadden ze geluk, afgelopen maandag. Hadden ze al een week tevoren de Leuvense
professor Jan Tytgat vastgelegd om te praten over zijn controversiële voorstel om cannabis te legaliseren,
bleek de Leuvense toxicoloog inmiddels uitgegroeid tot dé autoriteit inzake gifrisico na de treinramp in
Wetteren. Professor Tytgat vlooide het voor De Morgen even na: de voorbije vijf dagen stond hij de
binnenlandse media liefst 33 keer te woord (zie kader). Dat is meteen ook 33 keer meer dan alle andere
toxicologen samen. "Terwijl wij er nochtans ook goede hebben", moppert woordvoerster Stephanie Lenoir
van de UGent met de glimlach.
De Gentse woordvoerster zegt het glimlachend, maar de kwestie prikkelt wel: waarom vissen redacties
telkens in hetzelfde kleine vijvertje van experts? Ervaringsdeskundige inzake media-alomtegenwoordigheid
Rik Torfs heeft wel een antwoord. "Je komt al een heel eind als je iets helder kunt uitleggen, dat wil zeggen
correct maar toch bevattelijk voor een breed publiek. Redacties weten ook dat ik niet bang ben om er een
eigen commentaar aan toe te voegen."
Is het toch niet een beetje vreemd dat alle redacties, van de ochtendbladen tot de laatavondshows, dagelijks
achter dezelfde quotes van dezelfde koppen jagen?
Bjorn Bailleul-Slembrouck, eindredacteur bij Reyers laat, nuanceert. "Als wij zo'n 'figuur van de dag' hebben,
dan is dat juist vaak om meer reliëf aan die nieuwsquotes te geven. Mensen als Mieke Van Hecke of Etienne
Vermeersch zijn erg dankbare gesprekspartners omdat ze én sterk opiniërend zijn op hun eigen domein, en
meteen meekunnen met de andere tafelgasten. Maar wij lanceren ook nieuwe namen. De Brusselse politica
Assita Kanko (MR) zat deze week in het Brusseldebat van Terzake, nadat ze bij ons haar tv-debuut gemaakt
had."
Mediatraining
Academici die hun voet tussen een redactiedeur krijgen, stoten wel eens op na-ijverige collega's, maar
worden in het algemeen juist erg gewaardeerd door de eigen universiteit. 'Maatschappelijke dienstverlening'
staat in de taakomschrijving van academisch personeel, maar is vooral ook erg goede reclame voor de eigen
winkel.
In die mate zelfs dat de grote universiteiten mediatraining aan haar personeel aanbieden. "Tweemaal per
jaar hebben we een trainingssessie voor radio en tv", zegt woordvoerster Sigrid Somers van de KU Leuven.
"Sommige proffen vragen daar zelf om, maar als een nieuwe naam in de media opduikt, geven we ook zelf
een stille wenk dat er hulp beschikbaar is."
Ook aan de UGent wordt mediatraining aangeboden. "Een bijkomend voordeel is dat de journalisten-trainers
die nieuwe mensen zelf al bezig hebben gezien tijdens de training, en dus meteen ook weten wie vlot iets
kan uitleggen volgens de noden van het medium waarvoor zij werken", zegt woordvoerster Stephanie Lenoir.
En toch zijn belangrijke debatdomeinen bijna exclusief verkaveld onder experts. Europa is voor Hendrik Vos
(UGent), buiten Europa mag Rik Coolsaet (Gent), voor de kerk hebben we Rik Torfs (KU Leuven), voor de
genen Jean-Jacques Cassiman (Leuven), voor economie Paul De Grauwe (London School of Economics),
voor de hoofddoekjes Etienne Vermeersch (Gent), en voor alles wat langer dan vijf jaar geleden is Marc
Reynebeau (De Standaard).
Dat daar ook wel enkele gepensioneerde proffen - iemand Roger Blanpain gebeld? - tussen zitten, maakt
het vaak extra zuur voor hun jonge en onbekende opvolgers. "Geef het nog wat tijd", sust Sigrid Somers van
de KU Leuven. "We zitten nu net in een periode waarin die hele babyboomgeneratie van academici met
emeritaat gaat. De redacties hebben jarenlang met hen gewerkt, en blijven dat nog even doen, maar stilaan
zullen nieuwe namen opduiken."
Marchanderen met paus
Ten tijde van de recente pauswissel was kerkjurist Torfs een druk gesolliciteerd man. Daar kwam zelfs wat
gemarchandeer bij kijken. "Ik heb mijn tijd netjes verdeeld tussen de verschillende redacties, ja. Ik wil me
niet exclusief binden. Toen het aftreden van Ratzinger bekend werd, was VTM er als eerste bij, dus kregen
zij de voorkeur.
"Vervolgens heeft de VRT me gevraagd stand-by te blijven voor het witte rook-moment en ben ik voor VTM
Copyright © 2012 De Persgroep Publishing. Alle rechten voorbehouden
naar Rome gegaan voor de intronisatie. Ondertussen was ik ook de dag voor het aftreden van Ratzinger in
De kruitfabriek langsgeweest, en een dag later in Café Corsari. Ik ben tegen iedereen ook erg helder
geweest over die afspraken, zodat er geen gedoe kwam."
Nochtans probeerde de Expertendatabank - de databank van de Vlaamse overheid om experts uit
ondervertegenwoordigde groepen in de media aan bod te laten komen - net in die periode met kerkjuriste
Hildegard Warnink een alternatief aan te bieden. Het leverde haar twee studiogesprekken op VTM, een
interview in Metro en een telefoontje van De Morgen op. Toch een succes, meent Sabine Van de Gaer,
adjunct-directeur van de overheidsdienst Gelijke Kansen in Vlaanderen en verantwoordelijk voor de
expertendatabank. "Redacties vertrouwen op hun eigen telefoonlijstjes met usual suspects. Het is dus zaak
in die lijstjes te geraken. Sinds twee jaar sturen we geregeld een mail naar journalisten waarin we actief
experts voorstellen. Dat werkt."
Tegenwoordig wordt de expertendatabank gemiddeld zo'n 485 keer per maand geraadpleegd. Van de Gaer:
"We zijn met de databank gestart in 2008. Toen bleek dat we twee jaar later tegen een plafond aanhikten,
hebben we journalisten gevraagd hoe we hen beter van dienst konden zijn. Velen dachten blijkbaar dat we
alleen woordvoerders over gelijke kansen aanboden. Dat is expliciet niet het geval. In onze databank zitten
namen van vrouwen, mensen van vreemde origine of mensen met een handicap, maar ze zijn vooral ook
expert op hun terrein. We willen net dat ze gevraagd worden voor die expertise, en niet voor dat aspect van
hun identiteit. En ja, ik ben het alvast even voor u nagegaan, er zitten ook toxicologen in onze database."
www.expertendatabank.be
BART EECKHOUT
Copyright © 2012 De Persgroep Publishing. Alle rechten voorbehouden