Thema in de kijker: Wereldkankerdag

Het wetenschappelijk onderzoek naar de behandeling en opsporing van kanker is zeer sterk in evolutie.

“Veel onderzoek naar meer doelgerichte behandelingen voor kanker”

Vanessa Deschoolmeester
De standaardbehandeling van kanker bestaat nog steeds uit het chirurgisch verwijderen van de tumor, vaak gecombineerd met chemotherapie of radiotherapie. Maar deze standaardaanpak blijft op sommige vlakken nadelig. “Het is alsof we met een kanon op de kankercellen schieten, waarbij de normale gezonde cellen de “collateral damage” oplopen”, zegt Vanessa Deschoolmeester van het Centrum voor Oncologisch Onderzoek (CORE). “In ons Centrum voor Oncologisch Onderzoek zijn we dagelijks bezig met onderzoek naar nieuwe behandelingen. Dankzij betere inzichten in het ontsporen van een cel tot een kankercel staan we daarin steeds sterker. Er werd een soort ‘scherpschutters’ ontwikkeld die enkel de kankercellen aanvallen en de gezonde cellen ongemoeid laten. Deze doelgerichte therapieën betekenen een belangrijk doorbraak. Ze bestaan zowel uit monoklonale antilichamen als uit inhibitoren die inwerken op specifieke moleculen die zich enkel op de kankercellen bevinden of daar in verhoogde mate aanwezig zijn. Daarnaast wordt er momenteel ook veel onderzoek gedaan naar immunotherapie waarbij ons eigen afweersysteem gestimuleerd wordt om de kankercellen aan te vallen of waarbij de mechanismen waarmee de kankercellen zich verstoppen voor ons immuunsysteem geblokkeerd worden. Om deze doelgerichte therapieën aan de juiste patiënten te kunnen toedienen, is het opsporen van nieuwe biomerkers zeer belangrijk. Er gebeurt vandaag veel onderzoek om na te gaan of deze biomerkers in het bloed getraceerd kunnen worden, zowel voor de diagnose als de behandeling.”

“Steeds meer erfelijke kankergenen worden geïdentificeerd”

Bettina Blaumeiser
De laatste jaren krijgt de wetenschap steeds meer vat op de erfelijkheid van kanker. Men staat op dit vlak al het verst bij borstkanker. Professor Dr. Bettina Blaumeiser van het Centrum Medische Genetica in Antwerpen: “Ongeveer 10 % van de borstkankers is erfelijk. Vrouwen die drager zijn van het borstkankergen BRCA 1 of 2 hebben zo’n 80 % kans om borstkanker te krijgen. Er is dan ook een verhoogd risico op eierstokkanker, zo’n 10 tot 20 %. Maar het is misschien minder bekend dat er de voorbije jaren ook andere genen geïdentificeerd werden die (borst)kanker kunnen veroorzaken. Zo weten we al dat bijvoorbeeld het gen TP53 en CHEK2 ook het risico op borstkanker vergroot. Pas sinds dit jaar worden ook die andere kankergenen onderzocht bij genetische screenings, in de zogenaamde ‘gene panels’. Maar omdat we nog niet van al die genen weten of ze effectief een risico vormen en hoe je er preventief kan tegen optreden, worden niet alle metingen doorgegeven aan de patiënt. We gebruiken ze wel voor onderzoek. Alleen de informatie waarover we zeker zijn, wordt meegedeeld. De 8 Belgische genetische centra hebben samen afgesproken welke ‘gene panels’ voortaan onderzocht worden bij genetische screenings, zodat ze overal in ons land gelijk lopen. Het gaat om een pallet van in totaal 5 genen. ”

28 januari 2016