Het begrip ontoerekeningsvatbaarheid

“In België kennen wij de dichotomie in toerekeningsvatbaarheid,” zegt Lieve Dams, gerechtspsychiater aan het psycho-medisch centrum De Berkenwinning. “Dit betekent dat we ofwel de keuze hebben om iemand als volledig toerekeningsvatbaar of volledig ontoerekeningsvatbaar te beoordelen. We stellen iemand dus ofwel volledig verantwoordelijk voor zijn of haar gedrag ofwel volledig onverantwoordelijk. Ons advies strekt zich wel uit over verschillende momenten: voor , tijdens en na de feiten (heden). Als De Gelder voor, tijdens en na toerekeningsvatbaar was, dringt normalieter een straf zich op. Maar als hij heden als ontoerekeningsvatbaar beoordeeld wordt, kan de strafrechterlijke maatregel internering opgelegd worden.

Sarah Matkoski
“Ons strafrecht is inderdaad gebaseerd op wils- en oordelingsvermogen,” vult Sarah Matkoski verder aan. “Als je aan een geestesstoornis lijdt die het oordelend vermogen of de controle over je gedrag schaadt, doet dat je als misdrijf omschreven feit teniet. Tenminste, als er een oorzakelijk verband tussen beide bestaat. In dat geval wordt iemand geïnterneerd. Jammer genoeg zijn er te weinig plaatsen voor de groep geïnterneerden, daardoor komen zij vaak toch in de gevangenissen terecht.”

“Dat heeft ook te maken met de Belgische beperkte interpretatiemogelijkheden van het begrip. Het aantal geïnterneerden ligt mede daardoor in België veel hoger dan in Nederland. Daar beschouwt men relatief weinig personen als volledig ontoerekeningsvatbaar. Daar werken ze met een glijdende schaal, wat veel meer mogelijkheden biedt en een correctere inerpretatie mogelijk maakt.”

7 februari 2013