Thema in de kijker: Sociale verkiezingen

In mei vinden nieuwe sociale verkiezingen plaats. Duizenden werknemers kiezen dan wie hen de komende vier jaar zal vertegenwoordigen in comités voor preventie en bescherming op het werk (CPBW) en in ondernemingsraden.

Leen Holvoet
Leen Holvoet, advocate gespecialiseerd in arbeidsrecht schetst het juridisch kader: “Ondernemingen die minstens 50 werknemers tellen, moeten sociale verkiezingen organiseren voor de werknemersvertegenwoordigers van een CPBW. Vanaf 100 werknemers moet men ook verkiezingen voor een ondernemingsraad organiseren. Alle werknemers die op de datum van de verkiezingen minstens drie maanden in de onderneming werken, mogen stemmen. Bepaalde werknemers, zoals de zogenaamde leidinggevenden, mogen dat niet. Om kandidaat te kunnen zijn moeten werknemers aan een aantal voorwaarden voldoen. Ze moeten onder meer voorgedragen worden door de representatieve werknemersorganisaties, m.a.w. ABVV, ACLVB en ACV. Enkel als er een aparte lijst van kaderleden is, kunnen de kaderleden (en enkel zij) buiten deze traditionele vakbonden om kandidaat zijn.”

“Ook de werkgever krijgt veel terug”

Abderrazak El-Omari
Maar wat is het nut van sociale verkiezingen? We vragen het aan Abderrazak El-Omari. Hij is jurist gespecialiseerd in arbeidsrecht en heeft in 2008 en 2012 de sociale verkiezingen bij zijn toenmalige werkgever georganiseerd. “Ondernemingsraad en CPBW zijn samen met de syndicale afvaardiging organen waar werkgevers- en werknemersvertegenwoordiging elkaar ontmoeten. Voor het personeel heeft dit gestructureerd sociaal overleg het voordeel dat de inspraak wettelijk geregeld is en niet geweigerd kan worden. Daarnaast komen de werknemers verenigd aan tafel en worden zij ondersteund door professionelen. Maar ook de werkgever krijgt veel terug voor de tijd, energie en het geld die hij in de sociale verkiezingen en het sociaal overleg investeert. Bezorgdheden en ongenoegens bij het personeel worden via deze kanalen besproken en ontmijnd. Zonder deze organen zou elk individueel probleem met de individuele werknemer overlegd moeten worden. Daarnaast appreciëren werknemers deze inspraak, wat de motivatie ten goede komt.” El-Omari besluit: “Een goed georganiseerd sociaal overleg heeft dus alleen maar voordelen. De sociale verkiezingen zijn de aanloop naar dat overleg. Oproep aan de werkgevers: ga hier constructief mee om! Oproep aan de werknemers: neem deel aan de stemming!”

“De tijd is rijp voor een modernisering”

Ria Matthijssens
Volgens Ria Matthijssens van BDO Legal is de tijd rijp voor een modernisering van de sociale verkiezingen en het sociaal overleg. “Waarom maken we geen gebruik maken van de huidige IT-infrastructuur om de sociale verkiezingen eenvoudiger en toegankelijker te maken? Zo zou het perfect mogelijk zijn om elektronisch te stemmen vanop je pc thuis. Ook de organisatie van het sociaal overleg kan beter: de huishoudelijke reglementen voor ondernemingsraden dateren van de helft van de vorige eeuw. Intussen is er veel veranderd, zowel op vlak van het sociale klimaat als dat van de infrastructuur. Bedrijven en werknemersvertegenwoordigers moeten nu creatief omspringen met regels over e-mails, intranet en dergelijke. Nieuwe spelregels, aangepast aan de 21ste eeuw, zouden meer dan welkom zijn!”

3 mei 2016