Expert in de kijker: Karin Kustermans (zelfstandig jeugdboekenrecensent en leesbevorderaar)

Van 5 tot 20 maart is het Jeugdboekenweek. “De vraag of kinderen en jongeren van vandaag nog genoeg lezen, stelden we ons decennia geleden ook al” zegt Karin Kustermans. “Maar feit is dat boeken het vandaag moeten afleggen tegen de nieuwe media, zeker bij kinderen vanaf 11 jaar.”

“Kinder- en jeugdboeken zijn vandaag zeer trendgevoelig”

Karin Kustermans
Precieze cijfers over hoeveel kinderen in Vlaanderen vandaag nog lezen, zijn er niet. “In 2014 was er wel een onderzoek naar leesgedrag en vrijetijdsbesteding van Vlaamse jongeren tussen 9 en 12 jaar. Daaruit bleek dat vier op de 10 kinderen lezen tot zijn of haar favoriete bezigheden rekent. Eén op de 10 leest (bijna) dagelijks. Graag lezen is voor de meeste kinderen wel synoniem voor graag strips lezen”, zegt zelfstandig jeugdboekenrecensent en leesbevorderaar Karin Kustermans. Karin is ook ex-hoofdredacteur van Leesgoed, een blad over kinderliteratuur en leesbevordering. “De tijd die wordt besteed aan lezen neemt wel fors af rond de leeftijd van 11 jaar, wanneer kinderen meer nieuwe media gebruiken. Ook bij de Kinder- en Jeugdjury Vlaanderen (een boekenjury van kinderen tussen de 4 en de 16 jaar) zien we dat de interesse afneemt met de leeftijd. In de drie jongste leeftijdsgroepen, tot 10 jaar, deden vorig jaar steeds meer dan 1.500 kinderen mee. Tussen 10 en 12 zakte dat tot 1.253, maar bij 12 tot 14 jaar en 14 tot 16 jaar waren er respectievelijk 375 en 193 deelnemers. Tegelijk blijft het mooi dat 6.475 kinderen en jongeren in hun vrije tijd deelnamen aan zo'n intensief leesproject.”

“Het aanbod van kinderboeken lijkt soms minder gevarieerd dan vroeger. In de bestsellerlijsten verschijnen immers steevast eenzelfde soort boeken. Dat komt vooral omdat dat de kinderliteratuur de afgelopen twee decennia bijzonder trend- en hypegevoelig geworden is. Steeds vaker wordt geprobeerd het succes van bestsellers te kopiëren door soortgelijke boeken uit te geven. De stroom aan fantasyboeken hebben we bijvoorbeeld aan Harry Potter te danken. Op eenzelfde manier zette Geronimo Stilton de deur open voor kinderboeken die spelen met de bladspiegel en de hoeveelheid tekst op een bladzijde sterk herleidden. En zo krijg je algauw de indruk dat er maar weinig variatie is. Maar ze is er wel degelijk. Een goed kinderboek is een ‘rijk’ boek. Die rijkdom kan in de inhoud zitten, of in de taal, of in een filosofisch laagje...”

7 maart 2016