De trage weg naar meer openheid in China

Jeanne Boden
In China censureerde de overheid een artikel in de krant Nanfang Zhoumo. Zijn de protesten ertegen een eerste teken van openheid die partijleider Xi Jinping beloofde? “Zolang China blijft bestaan als één land met een eenpartijsysteem, zal er in China censuur zijn,” zegt Chinakenner dr. Jeanne Boden (www.chinaconduct.com). “De Chinese overheid is in de eerste plaats begaan met stabiliteit en het bij elkaar houden van het land. In het Westen kijken we vaak alleen naar de onderdrukking van een bepaald volk zoals de Oeigoeren in Xinjiang, terwijl een groot deel van de bevolking in die streek tevreden is met de economische ontwikkeling van de centrale overheid, niet alleen de Han-Chinezen. De Chinese overheid denkt altijd in termen van een langetermijnstrategie. Openheid in China is als een slingerbeweging, zodra de slinger te ver gaat, wordt de vrijheid weer ingeperkt. Als we in het Westen horen dat China verandert, interpreteren we dat volgens onze eigen normen. Het beeld dat wij van China hebben, krijgen we door de bril van dissidenten en criticasters. De Chinezen hebben hun eigen visie op de ontwikkelingen: enerzijds is er een tendens van verwesteren, anderzijds is er een van vasthouden aan de eigen traditie, met het Confucianisme als basis. De vorige president Hu Jintao promootte actief het confucianisme. Wanneer Xi Jinping een vrijere koers wil varen, betekent dat nog niet dat hij plotse radicale verandering wil.” Toch ziet Jeanne Boden een verschuiving: “Er is in China vandaag wel degelijk meer plaats voor openheid en voor het individu. Zo loopt er in Stockholm een tentoonstelling van curator Han Si over homoseksualiteit in China met documentaires en homokunst. In 1979 werd homofilie in China geschrapt uit het strafrecht, in 2001 verdween het van de lijst van mentale ziektes. Dit zijn bewijzen dat er structureel meer openheid komt.”

14 januari 2013