Expert in de kijker: Professor Cecile Baeteman over de zeespiegel en andere misvattingen

Cecile Baeteman

Volgens het Intergouvernementeel Panel inzake Klimaatsverandering IPCC van de Verenigde Naties zal de zeespiegel wereldwijd stijgen door de opwarming van de aarde en zullen lage kustgebieden hierdoor massaal overstromen. Professor Cecile Baeteman van het Koninklijk Instituut voor Natuurwetenschappen en de Vrije Universiteit Brussel nuanceert dit scenario en stelt dat menselijke activiteiten een veel grotere impact hebben op het overstromingsrisico van lage kustgebieden dan een globale zeespiegelstijging.

“Uit mijn onderzoek aan de VUB blijkt dat de simulaties en voorspellingen van de Verenigde Naties enigszins genuanceerd moeten worden. Het verhaal is complexer dan op het eerste gezicht lijkt. Het is niet correct om gewoon de hoeveelheid ijs dat van de poolkappen afsmelt om te rekenen naar een globale stijging van het zeeniveau in centimeters en de invloed hiervan te voorspellen op een bepaald kustgebied. Bovendien kan men ook niet eenvoudigweg concluderen dat alle lage kustgebieden volledig zullen overstromen.”

“Studies van de verschillende factoren die een zeespiegelstijging veroorzaken doen besluiten dat er niet zoiets als een globale zeespiegel bestaat en dat er onvoldoende rekening gehouden wordt met kustprocessen en de factoren die kustveranderingen bepalen. Er zijn meer parameters waar men rekening mee moet houden om te kunnen voorspellen waar en hoeveel de zeespiegel zal stijgen. De oceanen staan weliswaar allemaal in verbinding met elkaar, maar het zeeoppervlak is er niet overal op hetzelfde niveau. De verspreiding van het smeltwater is veel belangrijker dan het volume dat er bij komt. Vooral menselijke activiteiten hebben immers een invloed op het overstromingsrisico van lagere kustgebieden. Een dam op een rivier veroorzaakt meer kusterosie dan een zeespiegelverhoging. Subsidentie of de daling van het grondoppervlak in de megasteden ten gevolge van het overmatig pompen van grondwater is in sommige gevallen tien keer groter dan de huidige zeespiegelstijging en vormt een veel groter probleem voor de kwetsbaarheid van die gebieden en hun enorme bevolking. Trouwens, uit de geologische geschiedenis van de laatste 10 000 jaar blijkt dat in ontwikkelingslanden waar de kusten nog op natuurlijke wijze kunnen evolueren omdat er nagenoeg geen dijken zijn, de kustgebieden wel gelijke tred kunnen houden met de snelheid van de voorspelde zeespiegelstijging door natuurlijke sedimentafzetting.”

23 januari 2017