Thema in de kijker: diabetes

Geneesmiddelen voor diabetes worden beter, maar de ziekte verspreidt zich nu ook in lageloonlanden

Betere geneesmiddelen

Chantal Mathieu
“Wereldwijd lijden bijna 400 miljoen mensen aan diabetes type 2, de diabetes-vorm waarin niet alleen erfelijkheid maar ook zwaarlijvigheid en een gebrek aan lichaamsbeweging een belangrijke rol spelen. “Het aantal patiënten neemt nog altijd sterk toe,” zegt prof. Dr. Chantal Mathieu (KU Leuven), “maar gelukkig worden ook de medicijnen beter. De grote revolutie kwam met de ‘incretine-gebaseerde’ therapieën, met name de DPP4-inhibitoren (oraal) en GLP1-receptor-agonisten. Deze producten geven een mooie glycemiedaling, zorgen niet voor een gewichtstoename en in het geval van de GLP1-receptor-agonisten zelfs voor een gewichtsverlies. Maar vooral is er geen of een zeer beperkt risico op hypoglycemie. De nevenwerkingen zijn beperkt, maar de producten zijn vrij duur. De meest besproken klasse nieuwe geneesmiddelen zijn de SGLT2-inhibitoren, die ervoor zorgen dat glucose in de nier niet kan worden heropgenomen, waardoor de patiënten het teveel aan glucose dus uitplassen. Dat betekent een daling van de bloedsuiker, maar zonder dat er gevaar is voor hypoglycemie. Gezien er glucose verloren gaat, gaan er ook calorieën verloren, met gewichtsverlies als gevolg. Dat is positief, ook al is er een verhoogde kans op genitale infecties. Bovendien werd in een recente studie aangetoond dat bij personen met vooraf bestaand cardiovasculair lijden, deze SGLT2-inhibitoren de mortaliteit konden doen dalen met ruim 30%.”

Ook in lageloonlanden

Josefien Van Olmen
Diabetes werd lang beschouwd als een welzijnsziekte, maar de jongste jaren zet deze vorm zich ook door in lageloonlanden. “Er zijn voldoende aanwijzingen dat er andere subtypes diabetes bestaan, onder meer in sub-Sahara Afrika. Het oude onderscheid tussen alleen type 1 en 2 voldoet niet meer, er zijn inmiddels ook andere vormen, zoals LADA-diabetes en MODY-diabetes. De term welzijnsziekte is dus niet geheel terecht. Juist arme mensen worden extra getroffen door deze golf van diabetes,” aldus Josefien van Olmen van het Instituut voor Tropische Geneeskunde. “Vooral in de verstedelijkte gebieden zijn er veel mensen die werken, lang onderweg zijn van werk naar huis, bijvoorbeeld met het openbaar vervoer. Ook de eetgewoonten veranderen: ze eten minder groenten, minder zelfbereid voedsel, eten ‘snack varianten’ langs de kant van de weg, … Ook is er minder tijd en gelegenheid voor lichaamsbeweging: mensen gebruiken het openbaar vervoer, er is geen veilige fietsroute, er zijn geen of te duren sportfaciliteiten.” Ten slotte zijn in die landen de nieuwe generaties geneesmiddelen ook nog niet beschikbaar. Of als ze er zijn, zijn ze veel te duur.

12 november 2015