Thema in de kijker: 4 augustus is internationale bierdag

Maudgal Krishan: ‘De bierdrinker van vandaag is een meerwaardezoeker’

Maudgal Krishan
“Vandaag heerst bij ons de trend ‘drink less, taste more’. Het aantal liter bier dat jaarlijks per hoofd in België wordt geconsumeerd is op 25 jaar tijd van 130 naar 72 liter gedaald. Maar het gamma speciaalbieren is populairder geworden ” Dat zegt Maudgal Krishan, zaakvoerder van Maudgal int. en BeerAgency en daardoor betrokken in verschillende projecten van individuele brouwerijen, bier- en brouwersverenigingen. “Belgisch bier is vandaag heel populair, maar is onderhevig geweest aan veranderende marktomstandigheden. Dat komt onder meer omdat het consumentengedrag grondig gewijzigd is. Zo is het maatschappelijk niet meer verantwoord om meer dan een glas bier na elkaar te hijsen. Anderzijds heeft de hardwerkende Belg meer dan vroeger nood aan een moment van ontspanning. Een moment waar hij zichzelf verwent door een goed glas bier te drinken. Dat verklaart meteen ook de populariteit van het hele gamma speciaalbieren. De bierdrinker van vandaag is een meerwaardezoeker. Hij drinkt nog vaak zijn favoriete pils, maar is zich ook bewust van het hele pallet daarnaast aan smaken, kleuren, stijlen en aroma’s. Bier wordt vandaag gedronken in functie van het consumptiemoment en het gezelschap waarin men zich bevindt. Belgisch bier is trouwens een zeer sterk merk geworden. De brouwers in België hebben hun brouwtechnieken en -installaties steeds verder verfijnd, maar ze hebben ondertussen ook hun merk ook op (inter)nationaal vlak opgebouwd. Bieren die in het verleden enkel verkocht werden onder de kerktoren, worden nu in landen over de hele wereld verkocht. Zo is het Belgisch bier uitgegroeid tot een heus merk dat vertrouwen uitstraalt, en dat staat voor een enorme diversiteit, authenticiteit en geloofwaardigheid.”

Chantal Bisschop: ‘Vandaag zijn er ruim 1850 verschillende Belgische bieren’

Chantal Bisschop
De UNESCO heeft de Belgische biercultuur in november 2016 opgenomen in de Representatieve Lijst van Immaterieel Cultureel Erfgoed van de Mensheid. De erkenning is eerder symbolisch maar is wel een morele opsteker voor de inspanningen om de kennis en ervaring te bewaren en aan de volgende generaties door te geven. Chantal Bisschop, stafmedewerker immaterieel erfgoed bij het Centrum Agrarische Geschiedenis vzw (CAG), werkte samen met brouwers, zythologen, bierliefhebbers en collega-erfgoedorganisaties mee aan het voorbereidend dossier. ‘Wat bij de UNESCO-commissie vooral in de smaak viel, waren de maatregelen die genomen worden om de biercultuur te beschermen, zoals professionele opleidingen, promotie en de oprichting van een observatorium ter bewaking van de diversiteit van de brouwkunst.’ Chantal verdiepte zich in de historiek van bier. ‘De eerste sporen van bier vinden we terug in de Oudheid. In de vroege Middeleeuwen brouwden vrouwen thuis voor eigen consumptie. Vanaf de 8ste eeuw ontstonden dorps- en abdijbrouwerijen. Dankzij het brouwproces bevatte bier geen bacteriën meer, in tegenstelling tot het dikwijls zwaar vervuilde drinkwater. Het thuis brouwen maakte vanaf de 12de eeuw stilaan plaats voor een meer professionele aanpak. Tijdens de industrialisatie van de 19de eeuw was de omschakeling naar stoomkracht voor veel kleine brouwerijen te duur. Pas na de Eerste Wereldoorlog werd het pilsbier populair. Maar het aantal brouwerijen nam razendsnel af, zeker na de Tweede Wereldoorlog. In het begin van de twintigste eeuw waren er ongeveer 3.000 brouwerijen. Maar tegen 1960 was dat aantal gezakt tot amper een honderdtal. De productie én appreciatie van artisanale bieren stond onder druk. Sinds 1975 en vooral sinds de jaren 1990 kunnen we spreken van een ware heropleving. Sinds 1980 steeg de verhouding artisanale en speciale bieren van 10 naar meer dan 30%. Vandaag zijn er in België 244 brouwerijen en 142 bierfirma’s. Zij brouwen samen ruim 1850 verschillende bieren.’

Biersommelier Sofie Vanrafelghem: ‘Drie clichés over bier van de toog geveegd’

Sofie Vanrafelghem
‘Internationale bierdag is het ideale moment om een aantal clichés van de toog te vegen’, zegt Sofie Vanrafelghem, master biersommelier. ‘Vaak denkt men dat Belgen niet trots zijn op hun biercultuur. Toch vindt 90% van de Belgische bierdrinkers dat bier uit eigen land beter is dan buitenlands bier. In Nederland is dat slechts 1 op de 5. Belgen zijn op zich dus echt wel trots op hun nationale streekproduct, al pakken ze daar niet altijd mee uit. Ze zullen bijvoorbeeld niet snel bier bestellen in een gastronomisch restaurant, ze genieten liefst ’s avonds in de zetel van hun favoriete bier. Dat brengt ons bij een tweede cliché: bier is niet verfijnd. Bier kampt inderdaad al jaren met een imagoprobleem. Onterecht, want het is een geraffineerd product, resultaat van een eeuwenoud ambacht en geen fabrieksproduct zoals jammer genoeg nog altijd de gangbare opinie is. Als biersommelier streef ik er al jaren naar om bier naar het culinaire niveau te tillen dat het verdient. Dat imago evolueert positief, maar er is nog veel werk aan de winkel. Een uitgebreide keuze aan bier op restaurant zou bijvoorbeeld een evidentie moeten zijn, toch word je nog vaak scheef bekeken als je bier bestelt in een gastronomische omgeving. In twee op de drie horecazaken tref je bier niet op hetzelfde niveau als wijn. De keuze is beperkt en het personeel heeft weinig tot geen kennis van de rijke biercultuur. Een derde hardnekkig cliché is dat bier een mannendrank is en vrouwen enkel zoete fruitbieren drinken. Ook dat klopt niet. Onderzoek heeft immers aangetoond dat drie Belgische vrouwen op de vier minstens één keer per maand bier drinken. Bovendien kiest slecht 20% van de vrouwen voor fruitbier. Het is al langer aangetoond dat gendermarketing in bierreclames zijn doel mist. Vrouwen houden van verschillende bierstijlen, net als mannen. Alleen maakt onbekend vaak onbemind.’

25 juli 2017