Expert in de kijker: Professor Eva Lievens over auteursrecht

Eva Lievens
Professor Eva Lievens, docent Recht & Technologie aan UGent: “Auteursrecht is een recht dat wordt toegekend aan iemand die een origineel idee op een concrete manier vormgeeft. Enkel ideeën met een duidelijke persoonlijke stempel van de auteur worden beschermd. Er moet ook sprake zijn van originaliteit, wat we een ‘eigen intellectuele schepping’ noemen. Auteursrechten bestaan voor allerlei producten, zoals boeken, muziek, teksten, films, foto’s, schilderijen,... Via auteursrecht kan een auteur zelf beslissen wat er met zijn werk gebeurt en hij kan daar ook een vergoeding voor vragen. Er bestaan ook nog andere rechten die van toepassing kunnen zijn, zoals verbodsrechten, morele rechten, naburige rechten, vermogensrechten… Auteursrecht geldt ook op het internet. Men mag dus niet zomaar foto’s, films of muziek kopiëren of delen via netwerken of sociale media zonder toestemming van de auteur. Via de zoekinstellingen van zoekmachines kan je wel op zoek gaan naar informatie, foto’s of beelden die rechtenvrij zijn. Dat kan bijvoorbeeld via een ‘Creative Commons’-licentie. Een CC-licentie laat een auteur toe om zelf aan te geven op welke manier zijn werk mag worden gebruikt, bijvoorbeeld naam vermelden, niet gebruiken voor commerciële doeleinden, vrij delen,... Deze licentie kan je gemakkelijk herkennen aan een CC-symbooltje. Voor andere content blijft de gouden regel: vraag toestemming aan de auteur of betaal de vergoeding waarop de auteur recht heeft. Slechts in een bepaald aantal nauwkeurig omschreven gevallen is er geen toestemming van de auteur nodig, bijvoorbeeld in het geval van citaatrecht, parodie en uitzonderingen in het kader van onderwijs & onderzoek. Het auteursrecht geldt tot 70 jaar na het overlijden van de auteur. Na afloop van de beschermingstermijn komen de werken terecht in het ‘publiek domein’, vanaf dan mag iedereen de werken vrij gebruiken.”

6 november 2017