Thema in de kijker

1 oktober: dag van de koffie

Weinig dranken zijn zo veelbesproken als koffie. Bio-ingenieur Isabel Vertriest van WWF en voedingsexperte Birgit Gilis delen hun expertise naar aanleiding van de dag van de koffie op 1 oktober.

Isabel Vertriest: “Klimaatopwarming is een reële bedreiging voor de koffieplantages”

Isabel Vertriest
“Ongeveer 125 miljoen mensen over de hele wereld zijn voor hun bestaan afhankelijk van koffie. 25 miljoen kleine boeren produceren 80% van het wereldwijde koffieaanbod” zegt Isabel Vertriest, International Programs Director bij WWF Belgium. “De wereldwijde koffieconsumptie is de voorbije 40 jaar verdubbeld van 4,2 miljoen ton in 1970 tot 8,8 miljoen ton in 2014. Koffie is van oorsprong een bosplant uit Ethiopië, en is in principe een schaduwplant. In de jaren ‘70 en ‘80 heeft men op de koffieplantages echter veel schaduwbomen gekapt zodat er meer koffieplanten konden groeien en de productie kon opgedreven worden. Het wegkappen van het bos betekende uiteraard een groot verlies aan biodiversiteit. Bovendien rijpt koffie die in de zon groeit te snel, waardoor de kwaliteit daalt. Koffie wordt vandaag gekweekt in meer dan 70 landen, maar meer dan 60 % van het wereldwijde koffieaanbod is afkomstig uit Brazilië, Vietnam, Colombia en Indonesië. Door de klimaatopwarming verkleint echter het areaal voor goede koffie. Daarom moet er dringend geïnvesteerd worden in een betere bescherming tegen de groeiende extreme weersomstandigheden zoals droogte en overvloedige regen door het aanplanten van schaduwbomen en herbebossing. Fairtrade koffie wordt gelukkig steeds populairder. Over de hele wereld kweken fairtrade koffieboeren koffie op meer dan 1 miljoen hectare. Zij produceren naar schatting 550.000 ton koffie. De fairtrade premie levert waardevol bijkomend kapitaal dat boerenorganisaties de kans biedt om opnieuw te investeren in verbeterde infrastructuur, diensten voor boeren zoals vorming over betere landbouwtechnieken of krediet- en financiële diensten, maar ook om contante betalingen te ondersteunen aan de boeren die problemen hebben op het vlak van voedselzekerheid of andere basisbehoeften.”

Birgit Gilis: “Koffie brengt ons lichaam in een vicieuze cirkel”

Birgit Gilis
“Op drukke en/of stressvolle momenten – voor veel mensen is dat tijdens de werkweek – hebben veel mensen de neiging om zichzelf te ‘besturen’ door middel van voedingsmiddelen”, zegt voedingsexperte Birgit Gilis. “Wie zich wat moe voelt, of voelt dat hij zijn focus verliest, grijpt nogal graag naar een koffie. Het is wetenschappelijk bewezen dat het drinken van koffie onder meer adrenaline vrijgeeft in het bloed. Daardoor krijgt men inderdaad tijdelijk een betere focus, maar de cafeïne beïnvloedt ook die plaatsen in de hersenen die een signaal geven dat men aan een werkpauze toe is. Die hersenfuncties worden als het ware ‘verdoofd’. Mensen voelen de signalen van hun lichaam niet meer aan en gaan ‘over the top’. Bijkomend probleem is dat wie te veel koffie drinkt, ook ’s avonds moeilijk kan ontspannen door al die adrenaline. Vaak grijpt men dan weer naar andere voedingsmiddelen om het effect van de koffie te neutraliseren, zoals alcohol of suikers. Zo geraakt men in een vicieuze cirkel die op lange termijn nadelige effecten kan hebben op de gezondheid.”

27 september 2017